Tag: laktacja

Mleko matki, a system odpornościowy nowo narodzonego dziecka

No Comments

Im karmienie jest dłuższe tym lepiej dla małego organizmu.

Mleko matki jest najlepszym pokarmem dla nowo narodzonego dziecka. Im karmienie jest dłuższe tym lepiej dla małego organizmu. Badania dowodzą, że karminie piersią ma wpływ na zdrowie dziecka nie tylko w okresie niemowlęcym, ale również jako dorosłego człowieka. Karmienie piersią może ochronić dziecko przed późniejszymi chorobami, takimi jak: alergia, otyłość, anemia oraz cukrzyca, i choroby nowotworowe.

Sposób odżywiania dziecka ma bardzo duży wpływ na zdrowie dorosłego człowieka.

Więc jeśli chcemy, aby nasza pociecha była pełna zdrowia musimy zadbać o najwyższej jakości pokarm. Dla noworodka, czy niemowlęcia nie ma nic lepszego ponad mleko matki. I choć wiele firm prześciga się w tworzeniu jak najlepszego mleka sztucznego zawsze wzorcem będzie dla nich niedoścignione mleko matki.

Wszystkie matki się zastanawiają, czy dieta podczas karmienia piersią ma wpływ na jakość mleka. Według mnie ma i to ogromny. Co prawda ilość procentowa głównych składników odżywczych takich jak: węglowodany, tłuszcze i białka jest porównywalna. Jednak jakość pokarmu pod względem niektórych witamin, makro- i mikroskładników bywa już różna. Do tego pamiętajmy, że matka również musi dbać aby i jej organizm nie ucierpiał podczas karmienia, ponieważ organizm, jeśli nie ma zasobów np. wapnia bierze go z kości. Dla organizmu kobiety podczas laktacji nadrzędną rzeczą jest wyprodukować jak najbardziej wartościowe mleko dla swojego potomka. Gdy kobieta nie będzie się zdrowo odżywiała, to odbije się to najprawdopodobniej na jej zdrowiu. Najbardziej niebezpieczne są wtedy diety eliminacyjne. Natomiast dieta eliminacyjna, która jest związana ze świadomym odżywianiem, gdzie wyeliminowane produkty są odpowiednio zastąpione i zbilansowanie nie tylko pod względem kalorycznym, ale również witaminowym i mineralnym nie wpłynie negatywnie na stan zdrowia kobiety podczas laktacji.

A zatem co takiego zawiera mleko matki, co powoduje, że jest najlepsze na świecie. Po pierwsze skład mleka zmienia się w zależności od długości okresu laktacji. Zatem w każdym wieku mały człowiek potrzebuje innych substancji. I tak na samym początku, przez pierwsze 3-4 dni pojawia się siara, która zawiera duże ilości przeciwciał matki takich jak: IgA, IgG i IgM, dzięki którym dziecko jest odporniejsze na infekcje. Każdy wie, że noworodek nie ma jeszcze swojej odporności i nie może sam się bronić przed patogenami, które go otaczają. Potem pojawia się mleko przejściowe, a potem dojrzałe. Dojrzałe mleko charakteryzuje się większą kalorycznością, mniejszą ilością białka, większą ilością sacharydów w porównaniu do siary i mleka przejściowego zwanego inaczej niedojrzałym.

W skład mleka matki wchodzi wiele substancji, są to białka, tłuszcze, węglowodany, sole mineralne, witaminy. Główna funkcja białek, tłuszczów i węglowodanów to funkcja odżywcza. Dziecko, aby mieć energię musi dostarczać odpowiednią ilość kalorii, ale nie tylko wartość kaloryczna jest ważna, mamy jeszcze wiele funkcji, które muszą być zrealizowane, aby dziecko się prawidłowo rozwijało. Najczęściej te funkcje spełniają białka występujące w postaci np. enzymów i koenzymów. Ważne są również witaminy i sole mineralne.

Rola niektórych substancji znajdujących się w mleku matki.

W mleku matki znajdują się związki organiczne, które uczestniczą w transporcie składników odżywczych. Są to: α-albumina, albumina, apolipoproteina, białka błonowe. Bez tych substancji składniki odżywcze nie mogłyby dostać się do komórek dziecka. Czynnik wzrostu fibroblastów oraz erytropoetyna stymuluje proliferacje i różnicowanie limfocytów, granulocytów oraz makrofagów. Mamy też interleukinę, interferon β oraz mózgowy czynnik neurotroficzny, dzięki którym dojrzewa system nerwowy. I wreszcie mamy związki, które wspomagają system odpornościowy, są to immunoglobuliny, interleukiny, związki stymulujące tworzenie kolonii makrofagów, laktoferyna, lizozym, przeciwciała IgA, IgG, IgM.

Lizozym ma bardzo ważne zadanie, ponieważ wykazuje działanie bakteriostatyczne oraz neutralizuje wolne rodniki. Laktoferyna natomiast chroni noworodek lub niemowlę prze patogenami. Ma zdolność wiązania żelaza komórki bakteryjnej, dzięki temu jest niezastąpiona przy walce z Escherichia Coli. Może stymulować syntezę nieswoistych przeciwciał IgA i IgG w jelicie oraz aktywację limfocytów B, T i NKT w jelicie, śledzionie i krwi obwodowej. Dodatkowo stymuluje wzrost tkanek jelita, chroni tkanki przed stresem oksydacyjnym. Największe jej ilości znajdują się w mleku zaraz po porodzie w tzw. Siarze. Potem jej ilość wraz z dojrzewaniem układu odpornościowego dziecka maleje. Na uwagę zasługuje również α-laktoalbumina, która ułatwia wchłanianie minerałów oraz jest źródłem aminokwasów oraz peptydów o właściwościach antybakteryjnych.

Mleko kobiety zawiera pewną ilość białka nierozpuszczalnego kazeiny, której często przypisuje się niepożądane działanie takie jak zaleganie w żołądku w postaci bezoarów, może mieć wpływ na rozwój niewłaściwej mikroflory w jelitach oraz może zmniejszać wydzielanie kwasów żółciowych, które są niezbędne do trawienia tłuszczów. Ale kazeina ma też wiele ważnych funkcji, bez których trudno byłoby się rozwijać. Może hamować adhezję bakterii do błony śluzowej żołądka, dzięki czemu chroni przed groźną bakterią Helicobacter pyroli, zwiększa wchłanianie wapnia.

W mleku kobiecym znajduje się również cholesterol, którego nie znajdziecie w żadnej mieszance zastępczej. Ilość cholesterolu zmienia się wraz z długością okresu laktacji. Im okres jest bardziej odległy od porodu tym cholesterolu jest mniej.

Jak widzicie mleko matki ma wiele substancji, które powodują prawidłowy rozwój małego człowieka, który nie umie się bronić, a jego system odpornościowy jest niedojrzały.

Żelazo w diecie kobiety w czasie karmienia

No Comments

Żelazo jest jednym z ważniejszych mikroelementów, zaliczanych przez niektórych do makroelementów.

FUNKCJE ŻELAZA
  1. podstawowy składnik
    • hemoglobiny – barwnik krwi
    • mioglobinie – barwnik mięśni
    • ferrytynie – formie zapasowej
    • enzymów tkankowych
  2. główna funkcja żelaza jest związana z procesami oddychania
  3. zapobiega niedokrwistości
  4. zapobiega zmęczeniu
  5. nadaje skórze zdrowy wygląd
  6. bierze udział w tworzeniu czerwonych krwinek
  7. uczestniczy w syntezie DNA
  8. odgrywa ważną rolę w systemie immunologicznym – zwalcza bakterie i wirusy
  9. wpływa na metabolizm cholesterolu
  10. wspomaga detoksykację szkodliwych substancji w wątrobie

Normy dla kobiet w czasie karmienia piersią w zależności od autora są różne i wahają się od 10 do 20 mg/d.

Żelazo jest obecne w produktach roślinnych i zwierzęcych, więc osoby będące na diecie wegetariańskiej mają możliwość w sposób naturalny dostarczyć do organizmu odpowiednią ilość żelaza. Czasem osoby są suplementowane dużymi dawkami żelaza, a mimo to ich poziom w organizmie się nie zmienia, wtedy należy zwrócić uwagę na witaminę B12, ale to w późniejszym artykule.

NATURALNE ŹRÓDŁO ŻELAZA

Zawsze zamiast suplementacji, która ostatnio jest coraz modniejsza powinniśmy zwiększyć spożycie produktów bogatych w żelazo, a jest ich całkiem sporo.

  1. podroby, zwłaszcza wątroba i nerki
  2. natka pietruszki
  3. suche nasiona
  4. suche nasiona roślin strączkowych
  5. mięso
  6. jaja
  7. ciemne pieczywo
  8. ostrygi
  9. orzechy
  10. morele, śliwki, brzoskwinie

Żelazo zawarte w produktach roślinnych jest określane żelazem niehemowym, a w produktach zwierzęcych hemowe. Za lepiej przyswajalne uznaje się żelazo hemowe czyli z produktów zwierzęcych. Pamiętajmy jednak, że wykorzystujemy tylko 2% żelaza z diety.

Witamina D

No Comments

Witamina D to grupa związków sterydowych o działaniu przeciwkrzywiczym.

Należą do niej:

witamina D1 – mieszanina związków o działaniu przeciwkrzywiczym

witamina D2 – ergokalcyferol i kalcyferol

witamina D3 – cholekalcyferol

NATURALNE ŹRÓDŁA

Witamina D3, o której słyszymy najczęściej jest syntetyzowana pod wpływem promieni słonecznych o długości fali 290-315nm z 7-dehydrocholesterolu czyli prowitaminy D3.  Długość fali, przy której jest syntetyzowana witamina D3 nie występuje od października do marca, w pozostałym okresie występuje w południe czyli niestety wtedy, kiedy promieniowanie jest dla nas najbardziej szkodliwe. Jednak, aby został zapoczątkowany proces syntezy wystarczy nawet 10-15 minut spędzić w pełnym słońcu. Kolejna pułapka to kremy przeciwsłoneczne z wysokim filtrem, niestety one potrafią zahamować syntezę nawet do 90%. Witamina D3 syntetyzuje się na skórze, więc częste mycie również potrafi zaburzyć wchłanianie witaminy D3. Niektórzy twierdzą, że witamina D3 syntetyzuje się ma skórze 48 godzin i przez ten okres ni należy używać podczas mycia silnych detergentów, ale jak tu się nie myć w upał. W dawnych czasach uważano, że kąpiel powinna być brana tylko raz w tygodniu, natomiast codziennie należy tylko dbać o higienę miejsc intymnych i pach. Ma to jakiś sens. W dzisiejszych czasach bardzo często używamy kremów z wysokim filtrem, często się myjemy i staramy się unikać słońca w południe lub jesteśmy w tym czasie w pracy w budynku. Być może dlatego wiele osób po zakończeniu okresu letniego ma bardzo niskie stężenie witaminy D3 w krwi.  Wtedy możemy uzupełnić niedobór poprzez picie tranu lub jedzenie ryb.

FUNKCJE WITAMINY D

Witamina D pełni w naszym organizmie wiele ważnych funkcji:

  1. Jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania wapnia
  2. Jest niezbędna w gospodarce wapniowo-fosforanowej
NIEDOBÓR WITAMINY D

Niedobór witaminy D może doprowadzić do:

  1. Krzywicy u dzieci
  2. Rozmiękczenia kości u osób dorosłych
  3. Osteoporozy u osób starszych

Obecnie wiele osób boryka się z niedoborem witaminy D.

KOBIETY KARMIĄCE PIERSIĄ

Kobiety karmiące z niedostateczną ilością witaminy D nie potrafią produkować mleka z wystarczającą ilością tej witaminy. Badania wykazują, że przeciętna ilość witaminy D3 w mleku matki to około 15-70UI/l. Jest to dawka tak mała, że dziecko wypijając nawet litr takiego mleka będzie miało śladową ilość witaminy D3. Dlatego niemowlęta karmione piersią są suplementowane witaminą D. Badania wykazują, że gdyby matka brała około 2000 UI/ witaminy D dziecko nie musiałoby być suplementowane, ponieważ odpowiednia ilość by się znalazła w mleku matki.

WSKAŹNIK ZAPOTRZEBOWANIA ORGANIZMU W WITAMINĘ D

Wskaźnikiem zapotrzebowania organizmu w witaminę D jest badanie 25(OH)D w surowicy. Ilość wskaźnika powinna wynosić powyżej 30ng/ml. Powyżej tej ilości nie powinno się suplementować witaminy D.

ZALECANA SUPLEMENTACJA

Niektórzy lekarze zalecają w okresie od października do marca suplementację dzieci w ilości 500UI/dobę, dorosłych 1000UI/dobę, a kobiet w trakcie laktacji 2000UI/dobę.